Cała historia konfliktu…
Na terytorium Ukrainy znajdował się trzeci co do wielkości arsenał jądrowy świata. Kraj zrezygnował z tej broni, a Rosja zobowiązała się szanować jego niepodległość i granice. Dlaczego więc doszło do aneksji Krymu, wojny w Donbasie i pełnoskalowej inwazji? Żeby zrozumieć tę historię, trzeba cofnąć się znacznie dalej niż do 2022 roku. To opowieść o wojnie rosyjsko-ukraińskiej i jej historycznych korzeniach: od Rusi Kijowskiej, przez Kozaków, carskie imperium i Związek Radziecki, po niepodległość Ukrainy, Majdan oraz wydarzenia lat 2014–2026. Wspólne korzenie nie oznaczają jednej tożsamości. Jak powstały dwie różne opowieści o tej samej przeszłości? Zaczynamy od Waregów płynących rzekami na południe, chrztu Włodzimierza i średniowiecznego Kijowa. Potem śledzimy rozpad Rusi, najazd Mongołów oraz odmienne drogi ziem związanych z Moskwą, Litwą i Rzecząpospolitą. Poznajemy Sicz Zaporoską, powstanie Chmielnickiego i układ w Perejasławiu — porozumienie, które obie strony interpretowały inaczej. Dlaczego imperium ograniczało język ukraiński? Jak Taras Szewczenko stał się symbolem narodowej pamięci? Co pozostawiły po sobie Hołodomor, niemiecka okupacja, Holokaust i rzeź wołyńska? Nie pomijamy bolesnych wydarzeń ani sprzecznych doświadczeń Polaków i Ukraińców. Wyjaśniamy też, jak Krym trafił w 1954 roku do radzieckiej Ukrainy, dlaczego Czarnobyl podważył zaufanie do władz i co naprawdę oznaczało odziedziczenie broni jądrowej po rozpadzie ZSRR. Oddzielamy obecność głowic na terytorium państwa od samodzielnego dowodzenia nimi. Przyglądamy się referendum niepodległościowemu z 1991 roku oraz zapewnieniom bezpieczeństwa zapisanym w memorandum budapeszteńskim. Następnie przechodzimy przez oligarchizację gospodarki, pomarańczową rewolucję, prezydentury Juszczenki i Janukowycza oraz protesty na Majdanie. Pokazujemy zajęcie Krymu przez Rosję, początek wojny w Donbasie, zestrzelenie lotu MH17 i porozumienia mińskie. W części poświęconej pełnoskalowej inwazji opowiadamy o obronie Kijowa, Buczy, oblężeniu Mariupola i Azowstalu, uchodźcach oraz pomocy udzielanej przez Polaków. Śledzimy kontrofensywy, rosyjską mobilizację, walki o Bachmut, bunt Wagnera i rosnące znaczenie dronów. Finał przedstawia sytuację opisaną w scenariuszu jesienią 2026 roku, w tym spory o bezpieczeństwo i próby ograniczenia walk. Pogranicze czy własny kraj? Wracamy do tego pytania, rozróżniając polityczne roszczenia, wojskową okupację i międzynarodowo uznane granice. To historia, której zakończenia jeszcze nie znamy. Jeśli interesuje cię historia Ukrainy, Rosji i Europy Wschodniej, zostaw polubienie i zasubskrybuj Atlas Dziejów. Dalsza lektura i materiały: Serhii Plokhy — The Gates of Europe: A History of Ukraine. Organizacja Narodów Zjednoczonych — memorandum budapeszteńskie z 1994 roku oraz rezolucje dotyczące integralności terytorialnej Ukrainy. Biuro Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw Człowieka — raporty o sytuacji ludności cywilnej w Ukrainie. OBWE/ODIHR — raporty z obserwacji wyborów w Ukrainie. #ukraina#wojnawukrainie#historiaukrainy#rosja#historia#history
…
